Ontworming kleine herkauwers

Dap Beltrum - 4/14/2021 2:28:08 PM

Ontworming kleine herkauwers

Het voorjaar is aangebroken; de temperatuur & luchtvochtigheid gaan weer stijgen en de meeste lammeren zijn al geboren. Daarom willen wij u nu alvast informeren over het ontwormen van schapen en/of geiten.

Parasitaire wormbesmettingen zijn niet te voorkomen, ieder dier raakt er wel eens mee in aanraking. Dit is ook nodig om natuurlijke immuniteit op te bouwen. Helaas komt het ook voor dat de wormdruk te groot is en de dieren er ziek van kunnen worden.

Duurzame bestrijding van worminfecties bij de kleine herkauwers is een belangrijk aspect. In de tekst hieronder vindt u de belangrijke pijlers waaruit dit bestaat.

1. Preventie

  • Goed weidemanagement

Hier wordt vooral het omweiden bedoelt. Ideaal gezien zou men de dieren om de 3 weken moeten verweiden naar een schone weide (in juli - sept om de 2 weken). Een schone weide houdt in dat er gedurende 3 maanden geen dieren op hebben gelopen waardoor de weide weer vrij is van haemonchus larven. Indien dit niet mogelijk is, dan is het goed om regelmatig mestonderzoek te doen (zeker eens per maand).

Ook het maaien van het land zorgt voor een verlaagde infectiedruk. Door te maaien komen de larven in contact met direct zonlicht, drogen daardoor uit en sterven af.

Wat ook kan helpen is om de weide niet te kort te laten worden. De meeste larven kruipen namelijk niet verder dan 3 cm omhoog langs de grasspriet.

  • Fokken met dieren die een verminderde gevoeligheid voor de wormen hebben

De gouden regel is dat ongeveer 20% van de dieren verantwoordelijk is voor 80% van de totale wormei-uitscheiding. Door mestonderzoek met wormei-tellingen kunnen deze dieren opgespoord worden en kan men deze uitselecteren. De algehele wormdruk wordt zo verlaagd.

2. Monitoring

  • Dieren goed in de gaten houden

De volgende zaken kunnen een aanwijzing zijn voor een worminfectie:
- Verminderde groei lammeren
- Verlies aan conditie
- Verminderd uithoudingsvermogen
- Bloedarmoede (bleke slijmvliezen)
- Verminderde eetlust
- Diarree

  • Regelmatig mestonderzoek doen

Wanneer is het verstandig om mestonderzoek te doen:
- Bij de aanwezigheid van klinische symptomen
- 3-4 weken nadat de lammeren voor het eerst op de weide zijn gekomen. In die paar weken hebben ze de tijd gekregen om op een natuurlijke manier immuniteit op te bouwen indien er wormeieren aanwezig zijn en kan bij bevestiging van een te hoge besmetting tijdig ingegrepen worden met een wormenkuur.
- Indien men niet in staat is om regelmatig de dieren om te weiden, is het verstandig om zeker eens per maand een mestonderzoek te laten doen.
- 2 weken na een behandeling. Dit is ter controle van de werking van het ontwormingsproduct, aangezien er nog wel eens resistentie voor kan komen.
- Rond 1 juli, in verband met haemonchus besmettingen.

3. Ontwormen

  • Alleen als het nodig is!

Dit houdt in wanneer er klinische symptomen zijn en de EPG (aantal wormeieren per gram mest) boven de grenswaarde uitkomt.

In principe is het niet nodig om de volwassen dieren te ontwormen, deze hebben namelijk al een natuurlijke weerstand opgebouwd. Uitzonderingen:
- Ontwormen van ooien direct na aflammeren
(Door stress van de partus ontstaat een verhoogde uitscheiding van haemonchus eieren door de ooi. Bij het ontwormen van de ooi zorgt men dus voor een verminderde wormdruk op de lammeren.)
- Na mestonderzoek van volwassen dieren die worden aangevoerd van een ander bedrijf.

  • Op de juiste momenten

De werkzaamheid van het product kan verhoogd worden door de dieren voorafgaande aan de behandeling 12 uren te laten vasten. Doe dit alleen niet bij hoogdrachtige dieren!

  • De juiste middelen

Er zijn 4 verschillende groepen ontwormingsmiddelen. Zeker bij haemonchus besmettingen is er al veel resistentie. Daarom is het altijd verstandig om:
- 2 weken na een behandeling een controle mestonderzoek te doen.
- Niet iedere keer met dezelfde producten te ontwormen.

  • De juiste dieren

Volwassen dieren hoeven in principe nooit ontwormd te worden, tenzij er typische klinische symptomen aanwezig zijn of direct na partus.

Daarnaast is er het feit dat maar 20% van de dieren verantwoordelijk is voor 80% van de wormei-uitscheiding. Daarom is het niet noodzakelijk om alle dieren te ontwormen. Sterker nog, het advies is om de 10% sterkste/zwaarste dieren niet te ontwormen. Op deze manier voorkom je dat er in het geval van resistentie alleen nog maar resistente wormen op de weide overblijven.

Coccidiose

Coccidiose komt voor bij lammeren van ongeveer 3-12 weken oud. De lammeren kunnen diarree hebben (evt. met bloedbijmenging), persdrang en koliek symptomen. Ook weinig eetlust en sloomheid kunnen voorkomen. In ernstige gevallen kan het lam sterven door uitdroging en bloedarmoede.

Door middel van een mestonderzoek kunnen coccidiose eieren makkelijk herkend worden onder de microscoop. Er moet alleen wel rekening gehouden worden met de volgende zaken:

Het advies is alleen om niet meteen te behandelen wanneer er geen klachten zijn, zodat de lammeren zelf de kans krijgen immuniteit op te bouwen.

Er zijn verschillende soorten coccidiose, waarvan maar 2 soorten echt schadelijk zijn voor de dieren. Alleen o.b.v. gespecialiseerd onderzoek in een erkend laboratorium kan bepaald worden of het dier besmet is met een pathogene coccidiose soort en daar dus voor behandeld moet worden. Wij kunnen dit mestmonster voor u opsturen naar dit laboratorium.

Mengstalen voor mestonderzoek

- Max. 10 stalen
- 4 tal verse keutels per lam in plastic zak
- Bodemmateriaal en gras vermijden (vrijlevende nematoden)
- Grondig mengen (kneden)!
- Koel bewaren (max. 3 dagen)
- Op aanvraagformulier vermelden: mengmest

Disclaimer | Algemene voorwaarden 
© Dierenartsenpraktijk Beltrum